مارجین چیست؟ Margin، Free Margin و Margin Level با مثال

خیلی‌ها وقتی عدد Used Margin را می‌بینند فکر می‌کنند این پول خرج شده یا از دست رفته. نه؛ تا وقتی پوزیشن باز است، آن مقدار از سرمایه برای نگهداری معامله رزرو شده است.

یک مثال ساده

فرض کن حساب تو 10,000 دلار است و می‌خواهی پوزیشنی با ارزش اسمی 100,000 دلار باز کنی. اگر شرایط حساب طوری باشد که مارجین مورد نیاز 1 درصد ارزش پوزیشن باشد، حدود 1,000 دلار مارجین درگیر می‌شود.

این 1,000 دلار هزینه معامله نیست. فقط بخشی از حساب است که برای آن پوزیشن قفل می‌شود.

Balance، Equity و Free Margin چه فرقی دارند؟

Balance موجودی حاصل از معاملات بسته‌شده است.

Equity ارزش لحظه‌ای حساب است؛ یعنی Balance به اضافه سود یا زیان شناور معاملات باز.

Used Margin مقدار سرمایه‌ای است که برای پوزیشن‌های باز رزرو شده.

Free Margin مقداری از Equity است که بعد از کم کردن Used Margin باقی می‌ماند.

به شکل ساده:
Free Margin = Equity - Used Margin

فرض کن Balance تو 10,000 دلار است و معاملات بازت 300 دلار در زیان شناورند.

Equity = 9,700 دلار.
اگر 2,000 دلار Used Margin داشته باشی:
Free Margin = 7,700 دلار.

Margin Level چیست؟

بروکرها معمولاً Margin Level را با این فرمول نمایش می‌دهند:

Margin Level = Equity ÷ Used Margin × 100

در مثال بالا:
9,700 ÷ 2,000 × 100 = 485٪

هرچه این عدد پایین‌تر بیاید، حساب به محدوده‌های هشدار و در نهایت Stop Out نزدیک‌تر می‌شود.

Margin Call یعنی چه؟

Margin Call الزاماً مثل گذشته یک تماس تلفنی نیست. در پلتفرم‌های امروزی معمولاً به وضعیتی گفته می‌شود که سطح مارجین به حد هشدار بروکر نزدیک یا وارد آن شده است.

اگر زیان‌ها بیشتر شوند، بروکر ممکن است طبق قرارداد حساب شروع به بستن اجباری پوزیشن‌ها کند. این سطح را Stop Out می‌گویند.

عدد دقیق Margin Call و Stop Out بین بروکرها و نوع حساب‌ها فرق دارد. برای همین باید شرایط همان حساب را بخوانی، نه اینکه یک عدد را از اینترنت برای همه جا استفاده کنی.

چرا Free Margin مهم است؟

چون فقط اینکه «هنوز می‌توانم معامله جدید باز کنم» معیار خوبی نیست.

اگر چند پوزیشن هم‌زمان باز کرده‌ای و بخش بزرگی از Free Margin مصرف شده، یک حرکت معمولی بازار می‌تواند آزادی عمل تو را کم کند. شاید نتوانی پوزیشن جدیدی برای مدیریت ریسک باز کنی یا حتی حساب سریع‌تر به محدوده Stop Out نزدیک شود.

مارجین کم یعنی ریسک کم؟

نه.

ممکن است به دلیل لوریج بالا، مارجین مورد نیاز یک پوزیشن خیلی کم باشد، اما خود پوزیشن همچنان بسیار بزرگ و پرریسک باشد.

این یکی از مهم‌ترین سوءتفاهم‌هاست: Required Margin با Maximum Loss یکی نیست.

ریسک واقعی تو به حجم، فاصله Stop Loss و رفتار قیمت بستگی دارد.

یک مثال از اشتباه رایج

فرض کن بروکر اجازه می‌دهد با 500 دلار مارجین، پوزیشن بزرگی باز کنی. معامله‌گر می‌گوید «فقط 500 دلار درگیر شده، پس ریسک زیاد نیست.»

اما اگر آن پوزیشن با یک حرکت عادی بازار 1,000 دلار زیان بسازد، مشخص می‌شود عدد مارجین اصلاً معیار خوبی برای زیان احتمالی نبوده است.

مارجین در چند معامله هم‌زمان

اگر سه معامله باز داری، Used Margin همه آن‌ها روی هم جمع می‌شود. علاوه بر آن، سود و زیان شناور هم Equity را تغییر می‌دهد.

برای همین باید وضعیت حساب را به‌صورت یک مجموعه ببینی، نه فقط معامله‌ای که همین الان می‌خواهی باز کنی.

مارجین در حساب‌های پراپ

در پراپ معمولاً علاوه بر مارجین بروکر، قوانین Daily Drawdown و بیشترین افت سرمایه هم وجود دارد. ممکن است از نظر Margin Level هنوز مشکلی نداشته باشی، اما از نظر قانون شرکت به حد ضرر روزانه نزدیک شده باشی.

پس در پراپ، مدیریت ریسک فقط «Free Margin کافی دارم یا نه؟» نیست.

چطور مارجین را بهتر مدیریت کنیم؟

حجم را از روی ریسک حساب کن، نه از روی حداکثر حجم مجاز.

قبل از باز کردن چند معامله، Used Margin و ریسک تجمعی را ببین.

در روزهای خبری فضای آزاد بیشتری برای حساب بگذار چون نوسان و لغزش قیمت می‌تواند بیشتر شود.

اگر Free Margin خیلی کم شده، اضافه کردن معامله جدید معمولاً تصمیمی است که باید با احتیاط بیشتری بررسی شود.

مارجین بخشی از سرمایه است که برای نگهداری معاملات اهرمی درگیر می‌شود. اما عدد مارجین به‌تنهایی نمی‌گوید معامله چقدر خطرناک است.

اگر فرق Balance، Equity، Used Margin، Free Margin و Margin Level را بفهمی، خیلی بهتر می‌توانی تشخیص بدهی حساب واقعاً چقدر تحت فشار است.

در اجرای واقعی به چه چیزی دقت کنی؟

عددهای این مطلب، مثال آموزشی‌اند؛ درصد ریسک مناسب همه افراد نیستند. حد ضرر معمولی اجرای دقیق در قیمت درخواستی را تضمین نمی‌کند و هزینه‌ها یا لغزش قیمت می‌توانند زیان واقعی را بیشتر کنند.